جرمگیری دندان چه زمانی لازم است و چه نتیجهای دارد؟
جرمگیری دندان چه زمانی لازم است؟ نشانهها، نتیجه واقعی، مراقبت بعد از جرمگیری و تفاوت آن با سفیدکردن دندان را بخوانید.
جرمگیری دندان چه زمانی لازم است؟ وقتی جرم دندان از مرحله پلاک نرم عبور کرده و به رسوب سخت روی دندان یا زیر لثه تبدیل شده باشد؛ یعنی جایی که مسواک، نخ دندان و دهانشویه دیگر توان پاککردن آن را ندارند. نتیجه جرمگیری فقط سفیدتر دیدهشدن دندان نیست؛ کاهش التهاب لثه، کنترل بوی بد دهان، کمترشدن خونریزی لثه و پیشگیری از پیشرفت بیماری لثه، مهمترین اثرات واقعی آن هستند.
| خلاصه مطلب | توضیح کاربردی |
|---|---|
| جرمگیری برای چه کسانی لازم است؟ | افرادی با جرم قابل مشاهده، خونریزی لثه، بوی بد دهان، التهاب لثه یا فاصله طولانی از آخرین ویزیت دندانپزشکی |
| هر چند وقت یکبار؟ | معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه؛ اما در افراد مستعد بیماری لثه ممکن است کوتاهتر شود |
| آیا جرمگیری دندان را خراب میکند؟ | خیر؛ جرمگیری اصولی جرم و پلاک سختشده را حذف میکند، نه مینای سالم دندان را |
| نتیجه اصلی چیست؟ | لثه سالمتر، نفس خوشبوتر، کاهش التهاب و پیشگیری از تحلیل لثه |
| مراقبت مهم بعد از جرمگیری | مسواک نرم، نخ دندان، پرهیز کوتاهمدت از خوراکیهای رنگی و رعایت بهداشت دهان |
جرم دندان از کجا شروع میشود؟
جرم دندان معمولاً با پلاک دندان شروع میشود؛ همان لایه چسبنده و بیرنگی که بعد از غذا خوردن روی سطح دندان و نزدیک خط لثه تشکیل میشود. پلاک اگر مرتب با مسواک و نخ دندان پاک نشود، بهمرور با مواد معدنی بزاق ترکیب میشود و به جرم سخت تبدیل میشود. این جرم دیگر با مسواکزدن معمولی جدا نمیشود. به همین دلیل ممکن است فرد احساس کند هر روز دندانهایش را تمیز میکند، اما همچنان پشت دندانهای پایین یا کنار لثهها رسوب زرد، قهوهای یا خاکستری باقی مانده است. در همین راستا وبسایت تخصصی کلینیک دندانپزشکی آتیسا اشاره میکند که:
جرمگیری یک کار «لوکس» یا صرفاً زیبایی نیست؛ بخشی از مراقبت حرفهای دهان است که میتواند جلوی التهاب لثه، لق شدن دندانها و حتی از دست دادن آنها را بگیرد.
جرمگیری دندان دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
در جرمگیری، دندانپزشک یا بهداشتکار دهان و دندان با ابزار دستی یا دستگاه اولتراسونیک، رسوبات سختشده را از سطح دندان و اطراف لثه جدا میکند. اگر جرم فقط روی سطح دندان باشد، درمان سادهتر است. اما وقتی جرم زیر لثه نفوذ کرده باشد، پاکسازی عمیقتر و گاهی چندجلسهای لازم میشود.
بعد از جرمگیری دندان، معمولاً بروساژ دندان انجام میشود. بروساژ مرحلهای است که سطح دندان با خمیر مخصوص و برس نرم پولیش میشود تا لکههای سطحی کمتر دیده شوند و سطح دندان صافتر شود. این مرحله جای جرمگیری را نمیگیرد، اما نتیجه آن را کاملتر و حس تمیزی دهان را بیشتر میکند.
فدراسیون اروپایی پریودنتولوژی در توضیح درمان بیماریهای لثه اشاره میکند که در پاکسازی حرفهای، رسوبات باکتریایی مانند پلاک و جرم از نواحی قابل دسترس دندان حذف میشوند و سپس دندانها پولیش میشوند.
از کجا بفهمیم زمان جرمگیری رسیده است؟
همه افراد جرم دندان را به یک شکل تجربه نمیکنند. بعضیها جرم قابل مشاهده دارند، بعضیها فقط هنگام مسواکزدن خونریزی لثه را میبینند و بعضیها با بوی بد دهان متوجه مشکل میشوند. مهم این است که جرم همیشه فقط یک مسئله ظاهری نیست.
نشانههایی که معمولاً زمان مراجعه برای جرمگیری را نشان میدهند:
- خونریزی لثه هنگام مسواک یا نخ دندان
- بوی بد دهان که با مسواکزدن کامل برطرف نمیشود
- رسوب زرد یا قهوهای پشت دندانهای پایین
- التهاب، قرمزی یا تورم لثه
- احساس زبری روی سطح دندان
- عقبرفتن لثه یا بلندتر دیدهشدن دندانها
- فاصله زیاد از آخرین چکاپ دندانپزشکی
سازمان جهانی بهداشت، بیماریهای پریودنتال را درگیرکننده بافتهای اطراف و نگهدارنده دندان معرفی میکند و نشانههایی مانند لثه متورم یا خونریزیدهنده، درد و گاهی بوی بد دهان را برای آن ذکر میکند.
جرمگیری هر چند وقت یکبار لازم است؟
برای بسیاری از افراد، جرمگیری هر ۶ تا ۱۲ ماه کافی است. اما این عدد برای همه ثابت نیست. سرعت تشکیل جرم به جنس بزاق، کیفیت مسواکزدن، مصرف دخانیات، وضعیت لثه، رژیم غذایی، شلوغی دندانها و حتی بعضی بیماریها مثل دیابت وابسته است.
افرادی که سابقه التهاب لثه، خونریزی لثه یا بیماری لثه دارند، ممکن است به فاصلههای کوتاهتر نیاز داشته باشند. در مقابل، فردی که بهداشت دهان بسیار خوبی دارد و جرم کمی تشکیل میدهد، ممکن است با چکاپ سالانه و جرمگیری در صورت نیاز کنترل شود.
Healthdirect استرالیا توصیه میکند افراد برای بررسی سلامت دهان و دندان، معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه به دندانپزشک مراجعه کنند. فدراسیون اروپایی پریودنتولوژی نیز بر چکاپ حرفهای منظم، دستکم سالی یکبار، برای پیشگیری از التهاب لثه و پریودنتیت تأکید دارد.
نتیجه جرمگیری دندان چیست؟
نتیجه جرمگیری را باید در دو سطح دید: چیزی که در آینه دیده میشود و چیزی که در سلامت لثه اتفاق میافتد. ظاهر دندانها ممکن است روشنتر و تمیزتر شود، اما جرمگیری درمان سفیدکننده نیست. اگر رنگ اصلی دندان زرد باشد، جرمگیری آن را سفید هالیوودی نمیکند؛ فقط رسوبات، جرم و بعضی لکههای سطحی را برمیدارد.
اثر مهمتر جرمگیری، کاهش بار میکروبی اطراف لثه است. وقتی جرم کنار لثه باقی میماند، بافت لثه تحریک میشود و بدن با التهاب پاسخ میدهد. همین التهاب میتواند با خونریزی، تورم و حساسیت همراه باشد. در مراحل شدیدتر، بیماری لثه ممکن است به بافتهای نگهدارنده دندان آسیب بزند.
| مشکل قبل از جرمگیری | تغییر احتمالی بعد از جرمگیری اصولی |
|---|---|
| بوی بد دهان ناشی از جرم و پلاک | کاهش محسوس بوی بد، بهویژه با رعایت نخ دندان |
| خونریزی لثه | کمترشدن خونریزی پس از کاهش التهاب |
| زبری سطح دندان | صافتر شدن سطح دندان بعد از جرمگیری و بروساژ |
| التهاب لثه | کاهش قرمزی و تورم در صورت ادامه مراقبت خانگی |
| لکههای سطحی | روشنتر و تمیزتر دیدهشدن دندانها |
آیا جرمگیری باعث لقشدن دندان میشود؟
این تصور رایج است، اما دقیق نیست. جرمگیری باعث لقشدن دندان سالم نمیشود. گاهی جرمهای ضخیم مثل یک تکیهگاه کاذب اطراف دندان را گرفتهاند. وقتی این جرمها برداشته میشوند، فرد تازه متوجه میشود که لثه و استخوان اطراف دندان از قبل آسیب دیده بودهاند.
در واقع مشکل اصلی، جرم و بیماری لثه است، نه جرمگیری. اگر رسوبات مدت طولانی کنار لثه باقی بمانند، التهاب مزمن ایجاد میکنند و در موارد پیشرفته میتوانند به تحلیل استخوان اطراف دندان منجر شوند. مؤسسه ملی تحقیقات دندان و جمجمهصورت آمریکا توضیح میدهد که بیماری لثه با تجمع پلاک و سختشدن آن شروع میشود و در صورت درماننشدن میتواند به استخوان اطراف لثه گسترش پیدا کند.
جرمگیری درد دارد؟
در بیشتر افراد، جرمگیری درد شدید ندارد؛ بیشتر بهصورت لرزش، فشار یا حساسیت کوتاهمدت احساس میشود. اگر التهاب لثه زیاد باشد، جرم زیر لثه وجود داشته باشد یا دندانها حساس باشند، ممکن است ناراحتی بیشتر شود. در این شرایط دندانپزشک میتواند از بیحسی موضعی استفاده کند.
حساسیت بعد از جرمگیری هم معمولاً موقتی است. وقتی جرم از کنار لثه برداشته میشود، بخشهایی از دندان که قبلاً زیر رسوب پنهان بودهاند، در تماس مستقیم با سرما، گرما یا هوا قرار میگیرند. این حالت معمولاً با خمیردندان ضدحساسیت و مراقبت درست کمتر میشود.
مراقبت بعد از جرمگیری چگونه باشد؟
مراقبت بعد از جرمگیری تعیین میکند نتیجه درمان چقدر دوام داشته باشد. جرمگیری، شروع دوباره برای تمیز نگه داشتن دهان است؛ نه مجوزی برای بیتوجهی به مسواک و نخ دندان.
بهتر است تا چند ساعت بعد از جرمگیری، خوراکیهای خیلی داغ، خیلی سرد، اسیدی یا رنگی کمتر مصرف شوند؛ مخصوصاً اگر بروساژ دندان هم انجام شده باشد. چای پررنگ، قهوه، نوشابه، سسهای رنگی و دخانیات میتوانند لکههای سطحی را زودتر برگردانند.
مراقبتهای کلیدی بعد از جرمگیری:
- استفاده از مسواک نرم و فشار ملایم
- نخ دندان روزانه، بهخصوص قبل از خواب
- پرهیز کوتاهمدت از خوراکیهای رنگی
- استفاده از خمیردندان ضدحساسیت در صورت نیاز
- مراجعه منظم برای چکاپ، نه فقط هنگام درد
- توجه به خونریزی یا التهاب ماندگار لثه
انجمن دندانپزشکی آمریکا برای پیشگیری از پوسیدگی و التهاب لثه، مسواکزدن دوبار در روز با خمیردندان فلورایددار به مدت دو دقیقه و تمیزکردن روزانه بین دندانها را توصیه میکند.
آیا جرمگیری همان سفید کردن دندان است؟
نه. جرمگیری با بلیچینگ فرق دارد. جرمگیری رسوبات سخت، پلاک دندان و لکههای سطحی را برمیدارد. بلیچینگ روی رنگدانههای داخلی دندان اثر میگذارد و رنگ دندان را چند درجه روشنتر میکند.
به همین دلیل، فردی که جرم زیادی دارد، بعد از جرمگیری ممکن است احساس کند دندانهایش سفیدتر شدهاند؛ اما این سفیدی بیشتر به دلیل حذف رسوبات و لکههای خارجی است. اگر هدف اصلی تغییر رنگ دندان باشد، دندانپزشک بعد از بررسی سلامت لثه و مینای دندان، درباره روشهای سفیدکردن تصمیم میگیرد.
چه کسانی باید جرمگیری را جدیتر بگیرند؟
برخی افراد بیشتر از دیگران در معرض تجمع جرم و بیماری لثه هستند. سیگارکشیدن، دیابت کنترلنشده، خشکی دهان، ارتودنسی، روکشها و بریجهای دندانی، نامرتبی دندانها و سابقه خانوادگی بیماری لثه میتوانند مراقبت حرفهای را ضروریتر کنند.
در این افراد، جرمگیری فقط یک کار زیبایی نیست؛ بخشی از برنامه پیشگیری و کنترل التهاب لثه است. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا تأکید میکند که بیماریهای لثه مانند ژنژیویت و پریودنتیت تا حد زیادی قابل پیشگیری و درمان هستند و رعایت بهداشت دهان، مراقبت عمومی و مراجعه منظم به ارائهدهنده خدمات دندانپزشکی نقش کلیدی دارد.
وقتی جرمگیری را عقب میاندازیم چه اتفاقی میافتد؟
عقبانداختن جرمگیری در مراحل ابتدایی شاید فقط به شکل زردی دندان یا بوی بد دهان دیده شود، اما با گذشت زمان میتواند به التهاب مزمن لثه تبدیل شود. لثه ملتهب معمولاً راحتتر خونریزی میکند و نسبت به لمس حساستر میشود.
اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، شیار بین دندان و لثه عمیقتر میشود و جرم در نواحی پایینتر جمع میشود؛ جایی که تمیزکردن خانگی تقریباً غیرممکن است. در این مرحله، درمان سادهتر جای خود را به درمانهای عمیقتر لثه میدهد.
جرم دندان هرچه زودتر کنترل شود، درمان سبکتر، کمهزینهتر و نتیجه قابل پیشبینیتر خواهد بود.
دهانی که سبکتر نفس میکشد
جرمگیری دندان زمانی لازم است که جرم دندان، پلاک سختشده، بوی بد دهان، خونریزی لثه یا التهاب لثه نشانه بدهد؛ اما بهترین زمان مراجعه، قبل از شدیدشدن این علائم است. جرمگیری اصولی نه دندان را ضعیف میکند و نه مینای سالم را از بین میبرد. کاری که انجام میدهد ساده اما حیاتی است: حذف رسوباتی که بدن را درگیر التهاب میکنند و لثه را از حالت سالم دور نگه میدارند.
دندانی که از جرم آزاد شده، بهتر تمیز میشود. لثهای که از تحریک مداوم فاصله گرفته، فرصت ترمیم پیدا میکند. نفس، سبکتر و دهان، سالمتر میشود؛ درست همان جایی که مراقبت واقعی از لبخند شروع میشود.
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0